📄 Fragmentoj el la Plena Manlibro de Esperanta Gramatiko #8/9
▪▪▪▪▪▪▪◆▫
PMEG – Participoj
Participoj estas vortoj, kiuj prezentas agon aŭ staton kvazaŭ econ de ĝia subjekto aŭ objekto. Participojn oni formas per specialaj participaj sufiksoj. Ekzistas ses participaj sufiksoj, tri aktivaj kaj tri pasivaj.
Aktivaj participoj (priskribas la subjekton de la ago):
ANT — la ago ankoraŭ ne finiĝis: leganta = tia, ke oni ankoraŭ legas
INT — la ago jam finiĝis: leginta = tia, ke oni antaŭe legis
ONT — la ago ankoraŭ ne komenciĝis: legonta = tia, ke oni poste legos
Pasivaj participoj (priskribas la objekton de la ago):
AT — la ago ankoraŭ ne finiĝis: legata = tia, ke iu ĝin legas
IT — la ago jam finiĝis: legita = tia, ke iu ĝin jam legis
OT — la ago ankoraŭ ne komenciĝis: legota = tia, ke iu ĝin poste legos
Ekzemploj:
Viro, kiu ankoraŭ legas, estas leganta viro.
Viro, kiu antaŭe legis, estas leginta viro.
Libro, kiun oni ankoraŭ legas, estas legata libro.
Libro, kiun oni antaŭe legis, estas legita libro.
Participoj kun O-finaĵo funkcias kiel substantivoj: leganto = tiu, kiu nun legas; leginto = tiu, kiu legis; legitaro = grupo de legintoj. Participoj kun E-finaĵo funkcias kiel adverboj: li falis kuŝante = li falis dum li kuŝis.